Fasulye diblesi, ince doğranmış taze fasulye ile pirinci aynı tencerede buluşturan bir yemektir. Giresun mutfağındaki domatessiz örneğinden yola çıkan bu 4 kişilik ev uyarlamasında fasulyeyi pirinçten önce kısa süre pişiriyoruz. Böylece fasulyenin sertliğine göre süreyi ayarlamak ve pirincin fazla yumuşamasını önlemek daha kolay olur.
Porsiyon: 4 kişilik
Hazırlık: 25 dakika
Pişirme: yaklaşık 40 dakika
Demlendirme: 10 dakika
Toplam: yaklaşık 75 dakika
Fasulye diblesi için malzemeler
- 800 g ayıklanmış taze fasulye (yaklaşık 900 g satın alınmış fasulyeden; fire değişir)
- 120 g pirinç (yaklaşık üçte iki su bardağı), yıkanmış ve süzülmüş
- 180 g kuru soğan (2 küçük boy), ince doğranmış
- 30 g tereyağı (2 silme yemek kaşığı)
- 250 ml sıcak su (1 su bardağı + çeyrek su bardağı); gerekirse ayrıca 50–100 ml
- 4 g tuz (yaklaşık üçte iki silme çay kaşığı)
- 1 g pul biber (yaklaşık yarım çay kaşığı)
1 su bardağı 200 ml, 1 yemek kaşığı 15 ml ve 1 çay kaşığı 5 ml kabul edilmiştir. Pirinç kuru ağırlıkla, fasulye ise ayıklandıktan sonra tartılır. Tuzda gram ölçüsünü esas alın.
Fasulye diblesi nasıl yapılır?
- Fasulyeleri ince doğrayın. Uçlarını ve varsa kılçıklarını ayırın. Bol suyla yıkayıp süzdürün. Yaklaşık 0,5–1 cm genişliğinde doğrayın; kalın fasulyeleri uzunlamasına ikiye ayırıp ardından kesin. Pirinci akan su altında yıkayın ve süzgeçte bekletin.
- Fasulyeye ön pişirme yapın. Yaklaşık 24 cm çapında, kalın tabanlı bir tencereye fasulyeyi ve soğanı koyun. 150 ml sıcak su ekleyin, kapağını kapatın. Hafif kaynamaya gelince ateşi kısın. Arada tabanını kontrol ederek 12–15 dakika pişirin. Fasulye canlı sertliğini kaybetmeli, ancak tamamen dağılmamalıdır. Hâlâ çok sertse birkaç dakika daha pişirin; taban kuruyorsa az sıcak su ekleyin.
- Pirinci ekleyin. Tenceredeki malzemeyi bir kez karıştırıp düzleyin. Pirinci eşit şekilde dağıtın, tuzu serpin ve kalan 100 ml sıcak suyu kenardan dökün. Fasulyenin bıraktığı suyla birlikte tabanda bir miktar sıvı bulunmalı; bütün fasulyeleri örtecek kadar su gerekmez.
- Kısık ateşte tamamlayın. Kapağı kapalı olarak yaklaşık 18–22 dakika pişirin. Pirinç eklendikten sonra sık karıştırmayın. 15. dakikadan itibaren bir pirinç tanesini ve fasulyeyi kontrol edin. Pirincin ortası sert ve taban kuruysa 50 ml sıcak su ekleyip birkaç dakika daha pişirin. Gerekiyorsa aynı miktarı bir kez daha ilave edin. Su miktarı fasulyenin sululuğuna ve tencerenin buhar kaçırmasına göre değişir.
- Tereyağını ilave edin. Pirinç ve fasulye yumuşayıp serbest su kalmadığında küçük bir tavada tereyağını kısık ateşte eritin. Yakmadan ocaktan alın, pul biberi karıştırın ve yemeğin üzerine gezdirin.
- Demlendirin. Tencereyi ocaktan alın. Kapağı kapalı şekilde 10 dakika bekletin. Servisten önce geniş bir kaşıkla alttan üste nazikçe çevirerek pirinci, fasulyeyi ve yağı karıştırın. Sıcak servis edin.
Pirincin lapa olmaması için püf noktaları
- İnce ve eşit doğrama, fasulyelerin dengeli pişmesini sağlar. Sert veya kalın fasulyede ön pişirmeyi uzatın; pirinci erken eklemeyin.
- Ek suyu baştan fazla koymak yerine tabanı kontrol ederek azar azar verin. Bu yemek sulu taze fasulye gibi olmamalıdır.
- Pirinci yıkayıp iyice süzdürün. Pişerken sürekli karıştırmak taneleri kırıp kıvamı koyulaştırabilir.
- Bu tarif taze fasulye içindir. Dondurulmuş doğranmış fasulye kullanacaksanız paket talimatını izleyin; bıraktığı suyu görmeden bütün ek suyu dökmeyin.
Servis ve saklama
Yanına sade yoğurt veya cacık ekleyebilirsiniz. Artan pirinçli yemeği tencerede uzun süre bekletmeyin: sığ kaplara bölün, hızla soğutup en geç 1 saat içinde buzdolabına kaldırın. 4°C veya altında saklayın ve 24 saat içinde tüketin. Yalnızca yiyeceğiniz miktarı bir kez, her tarafı iyice sıcak olacak şekilde ısıtın; termometreyle kontrol ediyorsanız merkez 74°C’ye ulaşmalıdır.
Başka bir yöresel pirinç yemeği
Farklı bir günün menüsü için kuzu eti ve mantarla hazırlanan Mengen pilavı tarifini de inceleyebilirsiniz.
Yöresel kaynak ve uyarlama notu
Giresun ile yöresel bağı ve domatessiz malzeme çerçevesi için Kültür Portalı’nın Fasulye Diblesi kaydı esas alınmıştır. Kaynaktaki kat kat çiğ yerleştirme yerine burada fasulyeye ön pişirme yapılır; ölçüler ve süreler ev tenceresine göre düzenlenmiştir. Konu araştırmasında Google Türkiye, Bera Tatlı Dünyası’nın dible videosu ve Kevserin Mutfağı da incelenmiştir. Bu kaynaklarda domatesli farklı uygulamalar bulunur; buradaki tarif domatessizdir. Verilen süreler yaklaşık olup mutfakta test edildiği iddia edilmez.
Pirinçli yemekleri soğutma ve saklama bilgisi için Food Standards Agency pirinç rehberi, yeniden ısıtma sıcaklığı için FoodSafety.gov incelenmiştir.